Σελίδες

Πέμπτη 27 Αυγούστου 2026

Από το Πήλιο στο Μεσολόγγι: Η Έξοδος τιμήθηκε από τον Κένταυρο

 


Φύλλο Τρίτης 25 Αυγούστου 2026

Παραμένοντας πιστός στο αυγουστιάτικο ραντεβού του, με τους πολυπληθείς φίλους και φίλες των προφορικών αφηγήσεων της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, ο Κένταυρος διοργάνωσε με επιτυχία το ετήσιο, δέκατο έκτο θερινό πηλιορείτικο Φεστιβάλ Αφήγησης, ξεδιπλώνοντας ένα γαϊτανάκι πολυήμερων και με ποικίλα περιεχόμενα εκδηλώσεων στον Άγιο Γεώργιο Νηλείας και την Κάτω Γατζέα. Τελώντας υπό την αιγίδα της Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος, με την πολύτιμη υποστήριξη της Περιφέρειας Θεσσαλίας, του Πολιτιστικού Οργανισμού του Δήμου Νοτίου Πηλίου, της ΕΚΠΟΛ καθώς και με τη συνεργασία του Ευρωπαϊκού Προγράμματος ANCESTOR, οι διοργανωτές, ομώνυμη με το φεστιβάλ ΑΜΚΕ «Παραμύθια και Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη», Πολιτιστικός Σύλλογος Αγίου Γεωργίου Νηλείας «Ο Κένταυρος» και ΠΗΛΙΟΝ ΟΡΟΣ πρόσφεραν ένα πλούσιο και ενδιαφέρον πρόγραμμα 32 συνολικά εκδηλώσεων με μερική θεματική επικέντρωση στα 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου. Ανάμεσα στον κεντρικό και κυρίαρχο -βασικό- κορμό των αφηγήσεων που συγκροτούν τον άξονα του φεστιβάλ, εκείνες στους σταθμούς του Μουντζούρη, που δίνει σταθερά το «παρών» συμμετέχοντας στο φεστιβάλ από το 2013-και φέτος με την ευγενική υποστήριξη της Hellenic Train. Ενδιαφέροντα επίσης υπήρξαν τα εργαστήρια για παιδιά και ενηλίκους (σκίτσο, κεραμικά, αφήγηση, προσωπική ευεξία), οι επιστημονικές ομιλίες και παρουσιάσεις βιβλίων άπλωσαν χέρι πρόσκλησης στους απανταχού θιασώτες του ανεξάντλητου κόσμου των λαϊκών παραμυθιών, οι οποίοι ταξίδεψαν από τις γωνιές της Ελλάδας και της Μαγνησίας για να ανταμωθούν στο βουνό των Κενταύρων.  Εκδοτικοί οίκοι (Απόπειρα, Εύμαρος, Πηγή), συλλογικότητες της προφορικής αφήγησης, (Λέσχη Αφήγησης Αθήνας και Θεσσαλονίκης) ομάδες (Αφηγηματικά Δρώμενα, Παραμυθανθός, Παραμυθωνία, Μικροί Άνθρωποι, Παραμυθιών ΚερΑΣΜΑΤΑ, συμμετέχουσες εκπ/κοί σε πολύμηνα σεμινάρια) και φυσικά πρόσωπα με ατομική παραστατική συμμετοχή (Γ. Αγγελή, Ν. Βαραλής, Κ. Καντούρη, Κ. Κυριακουλέα,  Μ. Μαράτου, Δ. Β. Προύσαλης, Σ. Τσίρος), έδωσαν άμεσα ή έμμεσα το στίγμα της παρουσίας τους, συναπαντώμενοι με την πολυπληθή συμμετοχή του ακροατηρίου όλων των ηλικιών, κερνώντας από καρδιάς τις ιστορίες της προφορικής παράδοσης αλλά και των ιστορικών αφηγήσεων λόγω του αφιερώματος στο Μεσολόγγι, ενώ η συνοδεία μουσικών (Δ. Μάλλης, Α. Σταθιά, Α. Τανούρη, Σ.Τσίρος, Π.Τσιρώνης,  Λ.Προύσαλη & Μ. Ζαφείρη) δημιούργησε ιδιαίτερη ατμόσφαιρα, πλουτίζοντας τις αφηγήσεις, οι οποίες όλες ήταν με ελεύθερη είσοδο.

Οι εννιαήμερες εκδηλώσεις, στο διάστημα 1-9 Αυγούστου 2026, φιλοξενήθηκαν σε εσωτερικούς (Εικαστικό Μουσείο γλύπτη Νικόλα Παυλόπουλου, Μουσείο Τοπικής Τέχνης και Ιστορίας «Κώστας Λιάπης») και εξωτερικούς χώρους: Αυλές μουσείων όπως άνω, εκκλησιών (Ι.Ν. Αγίου Αθανασίου-1795) και παλιών σχολείων (Αγ. Γεωργίου Νηλείας, Κάτω Γατζέας), αλλά εκθεσιακοί χώροι (Αίθουσα Πολιτιστικού Συλλόγου Αγίου Γεωργίου Νηλείας «Ο Κένταυρος») γέμισαν από πολυάριθμους παραμυθόφιλους, που απόλαυσαν εκθέματα ευφάνταστων καλλιτεχνών-δημιουργών αλλά και παλιές ιστορίες μοιρασμένες από παραμυθάδες και αφηγήτριες των σύγχρονων καιρών που σέβονται, διατηρούν, προωθούν και υπηρετούν την προφορική παράδοση.

Το φετινό 16ο Φεστιβάλ Αφήγησης Πηλίου-από το 2011, ακολουθώντας τη ροή των ιστορικών οροσήμων αφιέρωσε μέρος από τις εκδηλώσεις του (έξι από τις είκοσι εννέα) στα διακόσια χρόνια (1826-2026) από την  εμβληματική Έξοδο του Μεσολογγίου, στη λογική των προηγούμενων θεματικών αφιερωμάτων για  τα 200 χρόνια από το 1821 (1821-2021), τα εκατόχρονα της Μικρασιατικής Καταστροφής (1922-2022) και τα πενηντάχρονα από την Κυπριακή τραγωδία (1974-2024) οι οποίες ακούστηκαν σε δύο ζώνες,  μεταπογευματινές ώρες  και βράδυ για εφήβους και ενηλίκους. Έδωσε το στίγμα της σημαντικότητας των προφορικών αφηγήσεων, υπενθυμίζοντας σημαντικές στιγμές από την πορεία του ελληνικού λαού προς την Ελευθερία. Ενδιαφέρουσα υπήρξε η συμμετοχή των εμπλεκόμενων εκπαιδευτικών που παρακολούθησαν τον πολύμηνο σεμιναριακό κύκλο της ΑΜΚΕ (Ιανουάριος -Μάιος 2026) σε συνεργασία με την Α΄ βάθμια Μαγνησίας και τον Θρησκευτικο-Φιλολογικό Σύλλογο «Τρεις Ιεράρχες» αναφορικά με την αφήγηση και τα λαϊκά παραμύθια στην έναρξη του φεστιβάλ.  Εργαστήρια δημιουργικής εμπλοκής μέσα στις αυλές παλιών σχολείων πρόσφεραν  μοναδικές εμπειρίες έμπνευσης (σκίτσο-κεραμικά)  ενώ βιωματικά και θεωρητικά σεμινάρια αφηγηματικών ανακαλύψεων και προσεγγίσεων για τον πολυεπίπεδο κόσμο του λαϊκού παραμυθιού ικανοποίησαν τους ενδιαφερόμενους που συμμετείχαν. Ο θεσμός «Θερινό Σχολείο Παραμυθιών» λειτούργησε με δύο σημαντικές  παρουσιάσεις βιβλίων αφιερωμένων στην Έξοδο του Μεσολογγίου οι οποίες κυκλοφόρησαν πρόσφατα μέσα στον Ιούλιο, από τις εκδόσεις Απόπειρα (Γ.Βλαχογιάννη: Το Μεσολόγγι της Εξόδου) και Πρότυπες Εκδόσεις Πηγή (Μεσολόγγι: Σιωπή και Θαυμασμός).

Οι Παράλληλες Καλλιτεχνικές Εκθέσεις φιλοξενήθηκαν για δεύτερη χρονιά στην Αίθουσα του Πολιτιστικού Συλλόγου Αγίου Γεωργίου, παρουσιάζοντας τις εξαιρετικές νοητικές εμπνεύσεις και δημιουργικές αποτυπώσεις πάνω στην ποικιλόμορφη ύλη, που αξιοποιήθηκε ανάλογα: Διανθίστηκαν από τα έργα και τις δημιουργίες της βολιώτισσας κεραμίστριας Ορθοδοξίας Παπαδοπούλου, τα σκίτσα του ανερχόμενου Αθηναίου σκιτσογράφου Τηλέμαχου Γκονσάλες, τις ευφάνταστες  κατασκευές σε χαρτί της νικαιώτισσας Έφης Λιαλιάμου,  τις υπέροχες δημιουργίες διακοσμητικών από την μανιάτισσα Κυριακή Κυριακουλέα, τις απαιτητικές κατασκευές μουσικών οργάνων του καλαβρυτινού Παναγιώτη Τσιρώνη και τις παραδοσιακές παρασκευές σε μαρμελάδες, γλυκά του κουταλιού και τουρσιά της Άη Γιωργίτισσας Κικής Αλεξίου (Pilion Terra), τα  έργα-προς λειτουργική χρήση- της αθηναίας Μιμίκας Σαμαρά-εξακολουθητικά με πρώτη ύλη και αφορμή το ύφασμα. 

Οι εκδηλώσεις του 16ου Φεστιβάλ Αφήγησης Πηλίου «Παραμύθια και Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη» ολοκληρώθηκαν στην αυλή του παλιού σχολείου την Κυριακή 9/8 με παράσταση αφήγησης αφιερωμένης σε άγνωστα περιστατικά των πολιορκιών και της ηρωικής Εξόδου, ενώ λίγο αργότερα εκτέθηκαν  οι γαστρονομικές προτάσεις των γυναικών-μελών του τοπικού Πολιτιστικού Συλλόγου αλλά και φίλων παραθεριστών/στριών που μαγείρεψαν και πρόσφεραν σε κοινό μπουφέ το «πιάτο του Κένταυρου 8» κλείνοντας γευστικά μία ομολογουμένως πετυχημένη διοργάνωση. Ο σχεδιασμός και η προετοιμασία του 17ου Φεστιβάλ Αφήγησης Πηλίου για τον Αύγουστο του 2027 έχει ήδη ξεκινήσει με την οργανωτική επιτροπή να βρίσκεται σε κινητικότητα και ήδη οι πρώτες σκέψεις και συζητήσεις έχουν δρομολογηθεί. Χορηγός επικοινωνίας η εφημερίδα Η ΘΕΣΣΑΛΙΑ.



 




 

Άρθρο στην επετηρίδα ΝΑΞΙΑΞΑ 15/2025: Από τις παροιμίες και τους παροιμιόμυθους στα λαϊκά παραμύθια


 Κυκλοφορήθηκε ο 15ος Τόμος (15/2025 Γ Περίοδος) της επετηρίδας "Ναξιακά" της Ομοσπονδίας Ναξιακών Συλλόγων (Ο.ΝΑ.Σ) με αφιέρωμα αναμνηστικό στον Νίκο Ανδρ. Κεφαλληνιάδη (1930-2005). Ο 15ος τόμος, για το έτος που έκλεισε, του 2025, ήταν αφιερωμένος με 13 άρθρα, στη μνήμη του σημαντικού  μελετητή της ιοτορίας της Νάξου και του ναξιακού λαϊκού πολιτισμού, ποιητή και λογοτέχνη, πρώην Διευθυντή στο περιοδικό Ναξιακά, με αφορμή τη συμπλήρωση 20 ετών από την εκδημία του (2005). Από τα μόνιμα θεματικά κεφάλαια της επετηρίδας αναφέρονται ακόμη τα: 

Νσξιακή ποίηση-Κείμενα-Πρόσωπα-Μελέτες
-Σύγχρονοι Ναξιώτες Δημιουργοί
-Λαογραφία και Λαογραφική Ύλη
-Κοινωνική και Βιομηχανική Ιστορία
-Γλωσσολογία
-In Memoriam
-Σχολεία εν Δράσει
- Βιβλιοπαρουσιάσεις
-Δράσεις της Ο.ΝΑ.Σ. 


Στην τρίτη ενότητα (Λαογραφία και Λαογραφική Ύλη) της άνω αναφερόμενης έκδοσης της Επετηρίδας ΝΑΞΙΑΚΑ, ο επιμελητής του παρόντος ιστολογίου και επιστημονικός εκπρόσωπος της ΑΜΚΕ, είχε τη χαρά της συμμετοχής για τρίτο συνεχόμενο τόμο-χρονιά, τούτη τη φορά με άρθρο που έχει θέμα του:

ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΑΡΟΙΜΙΟΜΥΘΟΥΣ ΣΤΑ ΛΑΪΚΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ. ΟΨΕΙΣ, ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΔΙΑΛΕΧΤΗΣ ΖΕΥΓΩΛΗΣ-ΓΛΕΖΟΥ «ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΕΙΡΑΝΘΟ ΤΗΣ ΝΑΞΟΥ»

Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται η πολλαπλή συνάντηση του παροιμιακού λόγου της Απειράνθου με αναγνωρίσιμους παραμυθιακούς τύπους, αποτυπωμένους τόσο στον Εθνικό Κατάλογο Ταξινόμησης του Γ.Α. Μέγα όσο και στον αντίστοιχο Διεθνή Κατάλογο της απανταχού επιστημονικής παραμυθολογίας. Μέσα από τη μορφή των παροιμιόμυθων, που αποκαλύπτουν αναδυόμενα λαϊκά παραμύθια από την Απείρανθο, μύθους του Αισώπου αλλά και λαϊκές ιστορίες, εντοπίζονται  και αντα-νακλώνται θεματικές υποθέσεις των λαϊκών παραμυθιών που συμπυκνώνονται στις  παροιμίες που καταγράφηκαν, αναδεικνύοντας τη στενή σχέση των ειδών παροιμία-παροιμιόμυθος-λαϊκό παραμύθι του προφορικού λόγου. Η λαϊκή προφορικότητα  φέρνει στο προσκήνιο τις όψεις του συμπυκνωμένου ζωντανού κοινωνικού λόγου, και της διαχρονικής του λειτουργικότητας και συνάντησης μέσα στα άυλα σταυροδρόμια των ανθρώπινων ανταμωμάτων και διαδράσεων,  όπως καταγράφηκαν από την πολύτι-μη έρευνα και δημοσιευμένη εργασία της  Απεραθίτισσας ποιήτριας και λαογράφου Διαλεχτής Ζευγώλη-Γλέζου στη συλλογή της «Παροιμίες από την Απείρανθο της Νάξου».


Η αρχική έκδοση του 1963 ως Παράρτημα 6 των εκδόσεων Λαογραφία της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας 
που κυκλοφόρησε ξανά το 1997 από τον Πολιτιστικό Οργανισμό Απειράνθου Νάξου.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να προμηθευτούν τον 15ο τόμο από:

-Την Ομοσπονδία, κατόπιν συνεννόησης είτε με την Πρόεδρο, κ. Εύη Ζιούλη, τηλ.: 6947008411 είτε με τον Αντιπρόεδρο, κ. Μανώλη Καλαϊτζή, τηλ.: 6944591561
ΣΤΗ ΝΑΞΟ:
-Τα βιβλιοπωλεία: ΖΟΟΜ και «ΠΑΛΑΙΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ», στη Χώρα της Νάξου
ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ:
-Το κατάστημα ΠΙΑΝΟΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ Δημητροκάλλη, Ναυαρίνου 12 τηλ.: 2103641296


 

Τρίτη 18 Αυγούστου 2026

Βραδιά Αφήγησης στο δάσος Κουρί, "Φωτογραφία και παραμύθια" στον Αλμυρό Μαγνησίας-Παρασκευή 21 Αυγούστου 2026

Μέσα στο δάσος Κουρί στον Αλμυρό Μαγνησίας λειτουργεί εδώ και πολλά χρόνια το Cafe-Bistrot "Το Ξύλινο". Πρόκειται για έναν  χώρο πολιτισμού που φιλοξενεί πλήθος ποικιλόμορφων  εκδηλώσεων. Στα πλαίσια της έκθεσης Φωτογραφίας του Νίκου Μεταξιώτη που διοργανώνεται στον συγκεκριμένο χώρο την τρέχουσα χρονική περίοδο, θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 21 Αυγούστου 2026 και ώρα 20.45 βραδιά αφήγησης με τίτλο: "Στου φεγγαριού την άκρη ακούγονται παραμύθια..." για ακροατήριο από 15 ετών και άνω. Την αφήγηση επιμελείται ο Δημήτρης Β. Προύσαλης και η εκδήλωση διοργανώνεται από την "Παραμύθια και Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη".





 

Παραμύθια και Θησαυροί του Πηλίου-Τριήμερο Πολιτισμού στο Χορευτό

 


Ένα τριήμερο Πολιτισμού οργανώθηκε από τον Δήμο Ζαγοράς-Μουρεσίου, σε συνεργασία με την ΑΜΚΕ "Παραμύθια και Μύθοι στου Κένταυρου τη ράχη"  και τη συμμετοχή ντόπιων παραγωγών και δημιουργών και χώρο φιλοξενίας την παραλία του Χορευτού, το επίνειο της Ζαγοράς, στο ανατολικό Πήλιο, στη διάρκεια των ημερών Παρασκευής 14, Σαββάτου 15 και Κυριακής 16 Αυγούστου 2026.

Η δημιουργία ατμοσφαιρικού κλίματος με φόντο την ατέλειωτη παραλία του Χορευτού, αλλά και οι σκηνικού χαρακτήρα παρεμβάσεις των συμμετεχόντων συνέτειναν στο νοητικό ταξίδι μέσα από το γλωσσικό κέρασμα των ιστοριών.



Με πλαίσιο αφηγηματικό ανά ώρα και μια μικρή αφήγηση, με έναρξη στις 20.00 και χρονικό πέρας τις 24.00, ακούστηκαν με αφηγητή τον Δημήτρη Β. Προύσαλη, παραμύθια λαϊκά από την ελληνόφωνη προφορική παράδοση αλλά και τις άλλες πατρίδες του Κόσμου, που απευθύνθηκαν σε μικτό ακροατήριο, ενώ παράλληλα λειτουργούσε αγορά-bazaar με χειροποίητες σπιτικές δημιουργίες, όπως γλυκά του κουταλιού και μαρμελάδες,  αιθέρια έλαια και βότανα, βιολογικό μέλι, χειροποίητα υφάσματα και αντικείμενα, φυσικοί χυμοί τοπικής παραγωγής και ποτοποιημένοι, χειροποίητη μπίρα, κεραμικές δημιουργίες, εμπνεύσεις αποτυπωμένες σε κερί.



Οι εντυπώσεις υπήρξαν θετικότατες, η έκθεση στην ακρόαση των προφορικών αφηγήσεων υπήρξε μια πρωτόγνωρη εμπειρία για μεγάλο αριθμό κόσμου, που αποτέλεσε το εναλλασσόμενο ακροατήριο των τριών ημερών, ενώ μεγάλο ενδιαφέρον συγκέντρωσε η έκθεση παραμυθιακού βιβλίου που παρουσίασε μέρος των εκδοτικών αποτυπώσεων τόσο σε κατεύθυνση θεματικά επικεντρωμένη όσο και με τοπογεωγραφική αναφορά.